«قازاق» اتاۋى جونىندە جۇرت ٴار ٴتۇرلى پىكىر ايتادى، ٴبىرشاما ۋاكىلدىك سيپاتقا يە 5 ٴتۇرلى كوزقاراس بار: ٴبىرىنشى ٴتۇرلى كوزقاراس «قازاق» دەگەن ات 15-عاسىردا جارىققا شىققان دەپ قارايدى. سول كەزدە سىر داريانىڭ تومەنگى اعارىنداعى ٴبىر ٴبولىم مالشىلار كەرەيحان مەن جانىبەك حاننىڭ باستاۋىندا بالقاش كولىنىڭ وڭتۇستىگىندەگى شۋ وزەنى اڭعارىنا كوشىپ باردى. ولار ٴابىلحايىر حاننىڭ ۇستەمدىگى مەن ەزگىسىنە قارسى تۇرۋ جانە ودان قۇتىلۋ ٴۇشىن شىعىسقا كەتىپ بارا جاتقاندىقتان «قازاق» دەپ اتالدى. ەكىنشى ٴتۇرلى كوزقاراستاعىلار «ٴۇيسىن» ياعني «قازاقتىڭ» قاراما - قارسى دىبىسى دەپ قارايدى. ٴۇشىنشى ٴتۇرلى كوزقاراستاعىلار «قازاق» ياعني «تاڭ كىتابىندا» جازىلعان كاسا مەن حارسانىڭ قاراما - قارسىلىعى دەپ قارايدى. سوناۋ 5-6-عاسىرلاردا موڭعۇل ۇستىرتىندەگى كەيبىر قاڭعا تايپالارى التاي تاۋى مەن ەرتىس وزەنىنەن ٴوتىپ باتىسقا قونىس اۋدارىپ، ارال تەڭىزى مەن كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىگىندەگى ساحارادا كوشپەندى مال شارۋاشىلىعىمەن شۇعىلدانعان، كەيىن كەلە شىعىس ريم يمپەرياسىنىڭ شىعىسىنداعى ادىرلى وڭىرىندەگى ەنگۇر، حور، ەمىل قاتارلى تەلە تايپالارىنا اينالعان. حارسا، گىسا، كوسا دەپ تە اۋدارىلادى. سۇي، تاڭ پاتشالىقتارى تۇسىندا تىلەك ۇلىستارى كوسا ۇلىسىن ۇيتقى ەتكەن تايپالىق وداق قالىپتاستىرىپ، سول جەردەگى كەيبىر جەرگىلىكتى ۇلتتاردى باعىندىرىپ جانە توعىستىرىپ، ۇكىمەت قۇردى، ويتكەنى ولاردىڭ ٴتىلى تاياۋدا قالىپتاسقان تۇرىكتەرمەن ۇقساس بولعاندىقتان، «كوسا تۇركى مەملەكەتى» دەپ اتالدى. تاڭ پاتشالىعى دۋحۋاننىڭ «ساپار ەستەلىگىندە» بىلاي دەلىنەدى: «(پەرەزەنت ەلى) سولتۇستىكتە قاعان تۇركىلەرمەن جالعاسادى». «جاڭا تاڭناما. باتىس ٴوڭىر شەجىرەسىندە»: «(پەرسيا) سولتۇستىگى تۇركى قاعان ۇلىسىنا ىرگەلەس كەلەدى» دەلىنگەن. باتىس سولتۇستىكتە تۇركىلەردىڭ حاساسىنا بارادى». 6-عاسىردا ونىڭ مەملەكەتى گۇلدەنىپ-كوركەيۋ كەزەڭىنە ٴوتتى، تەريتورياسى شىعىسى ارال تەڭىزىنىڭ سولتۇستىگىنەن باستالىپ، باتىسى قارا تەڭىزدىڭ شىعىس سولتۇستىگىنە دەيىن باردى، استاناسى ۆولگا وزەنىنىڭ تومەنگى اعارىنداعى استراحان ماڭىندا بولىپ، شىعىس ريممەن تىعىز بايلانىستا بولىپ، پەرسيا مەملەكەتىمەن قارسىلاستى. ودان كەيىن دامىپ قىپشاق ەلىنە اينالادى، 13-عاسىردا شىڭعىسحان مەن ونىڭ ۇرپاقتارى باعىندىرادى. جاڭا ەرانىڭ 982-جىلى پارسى تىلىندە جازىلعان «دۇنيە شەجىرەسى» اتتى كىتاپتا الان ەلىندە «KAZAK» دەگەن ۇلتتىق اتاۋ بار دەلىنگەن. ماقالا توراپتان الىنىپ اۋدارلغان ،قاتەلىك جەرى بولۋى مۇمكىن ، قاتەلىك بولسا كورسەتىپ تۇزەتۋ ەسكەرتۋ بەرۋلەرىڭىزدى سۇرايمىز.راخمەت!